STOFFENDAG

Veilig en gezond omgaan met gevaarlijke stoffen

Woensdag 9 december 2020 

Workshopoverzicht 2020


Hieronder vindt u het aanbod aan workshops die, verdeeld over 4 rondes, gevolgd kunnen worden tijdens de Stoffendag 2020 op 9 december.

Voor elke workshop vindt u in het onderstaande overzicht wat het niveau van de workshop is (makkelijk, gemiddeld of gevorderd) en indien relevant welke achtergrondkennis verwacht wordt van deelnemers.

De workshops kunnen tijdens het evenement live gevolgd worden via Microsoft Teams, waardoor ook de mogelijkheid aanwezig is vragen te stellen. De workshops zullen worden opgenomen; achteraf kunnen alle workshops door deelnemers worden teruggekeken, via een persoonlijke link. Deze link is alleen toegankelijk voor aangemelde deelnemers.

1 - Gecombineerde blootstelling aan gevaarlijke stoffen op de werkplek – Hoe beoordeel je dat?

Max Hennekes & Annemiek den Heijer - Chemrade Software BV

Modellen die worden toegepast bij de beoordeling van blootstelling op de werkplek geven een schatting van de blootstelling aan een stof gedurende een taak. Dit geldt voor het schattingsmodel Stoffenmanager, het ART-model maar ook voor het in Europa veel gebruikte model EcetocTRA. In de praktijk voert een werknemer vaak meerdere taken uit met dezelfde stof.  Ook kan het zijn dat hij/zij wordt blootgesteld aan stoffen met een vergelijkbaar effect; denk aan oplosmiddellen (hoofdpijn, duizeligheid) of zuren (irritatie luchtwegen). Hoe beoordeel je de risico’s bij gecombineerde blootstelling aan gevaarlijke stoffen? Dat is het onderwerp van deze webinar. Max en Annemiek hebben als consultants bij Chemrade veel ervaring met het beoordelen van gecombineerde blootstelling en zullen in de webinar praktische handvatten aanreiken zodat u zelf direct aan de slag kunt! 

Niveau: gemiddeld, basiskennis over gevaarlijke stoffen volstaat. 


2 - REACH en CLP voor microbedrijven en ZZP’ers

RIVM & REACH en CLP Helpdesk

De REACH- en CLP-verordening zijn gericht op het veilig en verantwoord omgaan met gevaarlijke stoffen door de hele keten. Bedrijven hoog in de toeleveringsketen zijn vaak goed op de hoogte van de wetgeving en maken gebruik van de kennis bij overheid, brancheverenigingen en consultants. Maar kleine eindgebruikers zijn zich niet altijd bewust van de risico’s die werken met gevaarlijke stoffen met zich mee brengen. Ontvangen en lezen ze bijvoorbeeld het veiligheidsinformatieblad, kunnen ze dit vertalen naar praktische werkinstructies en weten ze aan welke wet- en regelgeving ze moeten voldoen? Als overheid willen we ook graag deze ondernemers bereiken, maar hoe doe je dat? Tijdens deze sessie willen we graag met jullie in gesprek over de mogelijkheden om deze groep eindgebruikers te bereiken. Welke kansen liggen er om de REACH informatie beter af te stemmen op de doelgroep en daarmee het veilig gebruik van stoffen door de gehele keten verder te verbeteren? In een interactieve sessie delen we onze eerste ideeën, maar zijn we vooral benieuwd naar jullie behoeften en suggesties.

Niveau: makkelijk.


3 - Desinfectiemiddelen: Wetgeving en beschikbaarheid in tijden van Corona

Chuchu Yu - NVZ

Tijdens de coronacrisis is er een groeiende vraag naar desinfectiemiddelen. Desinfectiemiddelen vallen onder de biocidenwetgeving. Dit betekent onder andere dat deze producten alleen op de markt gebracht mogen worden met een toelating, afgegeven door een nationale autoriteit (in Nederland het Ctgb). Tijdens de coronacrisis worden veel desinfectiemiddelen tijdelijk toegelaten tot de Nederlandse markt, in bepaalde gevallen zonder dat ze een toelatingsprocedure onder de biocidenverordening hebben doorlopen. 

Deze workshop gaat in op de zaken waar u rekening mee moet houden als u gebruik maakt van deze tijdelijke toelating. Daarnaast wordt stil gestaan bij het beoordelingsproces waar biociden normaliter mee te maken krijgen. 

Tot slot wordt ingegaan op de mogelijkheden om de beschikbaarheid van desinfectiemiddelen in toekomstige epidemieën te waarborgen. 

Niveau: makkelijk. Enige kennis van stoffenwetgeving is handig, maar de workshop begint bij de basis van de biocidenwetgeving.


4 - Microbiologische Arbeidsveiligheid

Diversey

Waar normaliter binnen de chemische industrie de focus voor arbeidsveiligheid ligt op gevaarlijke processen en stoffen, leidt het SARS-CoV-2-virus ertoe dat er ook veel meer aandacht is voor microbiologische bedreigingen van de arbeidsveiligheid. Thuis blijven bij klachten, afstand houden, handen wassen en kritische contactpunten hygiënisch houden zijn allemaal noodzakelijke maatregelen om verspreiding van en besmetting met het SARS-CoV-2-virus tegen te gaan. Hoe ga je hier nu structureel mee om in het kader van arbeidsveiligheid?

Werkgevers moeten zorgen voor veilige en gezonde arbeidsomstandigheden van werknemers. Werkgevers hebben dezelfde verplichtingen ten aanzien van bezoekers. Het maken en uitvoeren van een RI&E voor microbiologische arbeidsveiligheid lijkt wat dat betreft erg op een RI&E voor gevaarlijke stoffen. Strikt gezien, kunnen ziektekiemen zelfs als gevaarlijke stoffen worden beschouwd.

Medewerkers van Diversey gaan in op hoe je strategische beslissingen kunt nemen op basis van een microbiologische RI&E en met een (arbeids)hygiënische strategie zodat werknemers en bezoekers gezond blijven door de verspreiding van infectieziekten tegen te gaan. Hierbij wordt het SARS-CoV-2-virus als voorbeeld gebruikt.

Niveau: makkelijk


5 - Veilig werken met zorgwekkende stoffen: maatregelen en validaties

Egbert Stremmelaar - ION

De overheid maakt regelgeving ter beperking van blootstelling aan zorgwekkende stoffen op basis van modellen. Deze modellen worden gemaakt door instituten die uitgaan van blootstelling. In de basis is dat niet correct omdat de industrie juist streeft naar het voorkomen van blootstelling ter bescherming van medewerkers en omgeving. De industrie heeft tot op heden geen modellen ontwikkeld die laten zien hoe blootstelling wordt voorkomen. Vereniging ION heeft projectmatig onderzocht welke veiligheidsmaatregelen de industrie nu al neemt om blootstelling te voorkomen, en welk effect deze maatregelen hebben door metingen uit te voeren. Ook wordt gekeken naar nieuwe maatregelen. Die nog genomen kunnen worden. Het resultaat is een e-book die bedrijven de mogelijk geeft om op basis van een theoretisch model te voorspellen wat de mate van blootstelling is. Door de unieke aanpak is dit model ook bruikbaar voor andere industrieën waarbij uiteraard de processen wel vergelijkbaar moeten zijn. In deze workshop neemt ION u mee in het project.

Niveau: gemiddeld.


6 - REACH Restrictie Microplastics

Lonneke Jongmans - Nederlandse Cosmetica Vereniging & Steven de Boer - SABIC

De Europese Commissie heeft begin 2018 ECHA verzocht om mogelijke beperkingen opzettelijk toegevoegde microplastis te onderzoeken. Microplastics zijn, kort gezegd, de term voor alle door de mens gemaakte synthetische vaste deeltjes, kleiner dan 5 mm, niet oplosbaar in water en niet biologisch afbreekbaar in het aquatisch milieu. Tijdens de workshop zal worden stilgestaan bij het ontstaan van de discussie. Waarom er is gekozen om het gebruik van microplastics op Europees niveau te regelen via REACH. Het restrictievoorstel met een voorstel voor de definitie, rapportage en etiketteringsverplichtingen zullen worden besproken. Ook zal er ingegaan worden op de impact van de toekomstige restrictie voor formuleerders van consumentenproducten. 

Niveau: gemiddeld.


7 - Gevolgen classificatie Titanitumdioxide

Anne-Marie Verhaege - TDMA

De EU-classificatie verdacht carcinogeen bij inademing (cat.2) voor bepaalde vormen van titaandioxide (TiO2)  zoals gepubliceerd op 18 februari 2020, veroorzaakt fundamentele onzekerheden. De Titanium Dioxide Manufacturers Association (TDMA) zal haar praktische en verdedigbare interpretatie geven van de classificatie, zodat een zinvolle en consistente naleving mogelijk is. TDMA zal ook inzicht geven in de status van andere regelgevende ontwikkelingen die verband houden met deze classificatie en de bredere trends die hieruit volgen.

Niveau: gemiddeld.


8 - Isocyanaten: nieuwe ontwikkelingen in de wet- en regelgeving

Ronald van den Bosch - Dow & Erik van Gronsveld - Huntsman

Op dit moment staat het veilig werken met isocyanaten volop in de belangstelling.

Zo publiceerde de Europese Commissie recentelijk de nieuwe verordening onder REACH over diisocyanaten. Deze Restrictie introduceert nieuwe minimale opleidingsvereisten (uiterlijk per augustus 2023)voor werknemers die met diisocyanaten en mengsels die diisocyanaten bevatten, werken.

Parallel daarmee heeft de Europese Commissie het proces gestart om een ​​Europese grenswaarde voor diisocyanaten vast te stellen, Na een recent RAC-advies start het Raadgevend Comité voor veiligheid en gezondheid op de arbeidsplaats (Europees overleg van werkgevers, werknemers en overheden) een haalbaarheids-/effectbeoordelingsstudie met het oog op de ontwikkeling van een Europese arbogrenswaarde. Naar een eerder advies van de Nederlandse Gezondheidsraad over een grenswaarde voor di-tridiisocyanaten is de Sociaal-Economische Raad (SER) een haalbaarheidsstudie gestart die loopt tot april 2021. Op basis van deze studie zal de SER een nationale grenswaarde adviseren.

Tijdens de workshop zullen deskundigen uit de industrie u meenemen de stand van zaken toelichten.

Niveau: Gemiddeld tot gevorderd.


9 - SCIP database: melden gevaarlijke stoffen verplicht per 5 januari 2021

Robert van Beek - FME (ondernemersvereniging technologische industrie)

Het Europees Chemie Agentschap (ECHA) heeft op basis van de Kaderrichtlijn afvalstoffen de taak gekregen om de zogeheten SCIP dabase in te richten. SCIP staat voor Substances of Concern In Products.  De concentratiegrens is 0,1% (g/g) en het gaat om alle producten die in Europa worden gemaakt of geïmporteerd. Bedrijven die informatie ontvangen van hun leverancier over gevaarlijke stoffen in producten moeten deze informatie nu ook gaan melden aan ECHA.  Er is een link met de al bestaande  communicatieverplichtingen van art 33 van de REACH Verordening. Doel van de nieuwe eisen is afval en -recyclingbedrijven in staat te stellen om producten beter te recyclen. Tegen de komst van deze nieuwe verplichting is door bedrijven en branches veel bezwaar gemaakt.

Robert van Beek van ondernemersvereniging FME is intensief betrokken geweest bij het dossier. Hij zal ingaan op de Europese verplichtingen, de lobby, de juridische implementatie in Nederland en praktische tips geven aan bedrijven.


10 - Het beleid en de praktijk van PFAS, van wonderspul naar probleemstof

Tessa Pancras & Hans Slenders - Arcadis en Expertisecentrum PFAS

Mede door de stagnatie in het grondverzet heeft iedereen gehoord van de fluorverbindingen PFAS. Ze hebben geweldige eigenschappen, maar zullen ook nooit meer uit ons milieu verdwijnen. In deze workshop gaan we eerst kort in op de verschillende PFAS, hun uiteenlopende eigenschappen en waar we ze in Nederland al tegenkomen. De European Food Safety Agency heeft onlangs zeer lage risicogrenzen gepubliceerd, en Nederland werkt met 4 andere EU-lidstaten aan een algeheel verbod.

Maar waar kunt u ze tegenkomen, in welk proces of product, en wat kan de milieuschadelijkheid of het mogelijke verbod op de toepassing voor u betekenen? Zijn er gezondheidsrisico’s of mogelijk milieuschade? En weet u wel zeker dat u geen PFAS gebruikt? Zo zijn PFOS en PFOA, bijvoorbeeld in brandblusschuim, vaak vervangen door andere PFAS-verbindingen die in de toekomst ook voor problemen kunnen zorgen. We leggen het uit, en gaan met u in discussie.

Niveau: gemiddeld.


11 - Productnotificatie: Gevaarlijke mengsels aanmelden: hoe gaat dat vanaf 2021?

Femke Affourtit – RIVM - REACH en CLP Helpdesk

Vanwege de grote belangstelling afgelopen jaar, lichten we u ook graag dit jaar weer in over de aanstaande veranderingen in de productnotificatie. Als uw bedrijf bepaalde producten ('mengsels' met bepaalde gevaarseigenschappen) op de markt brengt, bent u wettelijk verplicht om het Nationaal Vergiftigingen Informatie Centrum (NVIC)  te informeren over o.a. de samenstelling en de toxicologische eigenschappen van het product. In januari 2021 wordt Annex VIII van de CLP Verordening van kracht en wordt de productinformatie die aangeleverd moet worden in alle EU lidstaten voortaan hetzelfde. Dit betekent dat er voor u dingen gaan veranderen. 

Tijdens de workshop wordt u geïnformeerd over de consequenties van de nieuwe wetgeving voor uw bedrijf en de rol die u, het NVIC en de REACH en CLP Helpdesk daarin spelen. Wij nemen u mee door de verplichtingen vanuit Annex VIII: welke informatie moet u aanleveren? Wat moet u weten over de Unieke formule-identificatiecode (UFI) en het Europese Productindelingssysteem (EuPCS)? Uiteraard is daarbij ook voldoende ruimte om vragen te stellen.

Niveau: gemiddeld, basiskennis over notificatie gewenst.


12 - Chroom 6 in oude verflagen – Hoe groot zijn de gezondheidsrisico’s?

Joost G.M. van Rooij (PhD, consultant arbeidshygiëne & toxicologie) - Caesar Consult

Chroom 6 heeft de laatste  jaren veelvuldig het nieuws gehaald. Denk bijvoorbeeld aan defensiemedewerkers die onderhoud verrichtten aan defensiematerieel of aan uitkeringsgerechtigden die in Tilburg oude treinstellen hebben gerenoveerd. Voor hen zijn coulance- of uitkeringsregelingen opgesteld ter compensatie van (eventuele) gezondheidsschade. Inmiddels weten we dat chroom 6 veelvuldig is toegepast in verf als anti-corrosive of als kleurstof, maar ook kan vrijkomen bij bepaalde laswerkzaamheden. Dit leidt tot veel onrust bij werknemers en bedrijven in tal van sectoren. Deze webinar geeft een overzicht van de actuele kennis over de gevaren van chroom 6, de blootstelling bij bewerking van chroom 6-houdende verflagen en de gezondheidsrisico’s. Is het net zo gevaarlijk als asbest of valt het mee? Joost van Rooij is toxicoloog/arbeidshygiënist bij Caesar Consult. Hij heeft veel ervaring met retrospectieve beoordeling van blootstelling aan gevaarlijke stoffen bij gezondheidsschadeclaims. Dit doet hij in opdracht van bedrijven, verzekeraars en rechtbanken.

Niveau: gemiddeld, basiskennis over gevaarlijke stoffen volstaat.


13 - Workshop Metaalbewerkingsvloeistoffen

Gerda de Groene (Bedrijfsarts Nederlands Centrum voor Beroepsziekten, Amsterdam UMC) & Kees Halm (Arbeidshygiënist & veiligheidskundige)

Dat het werken met metaalbewerkingsvloeistoffen (MBV)  lichamelijke klachten kan geven, is al lang bekend. Zo kunnen bestandsdelen van MBV allergisch contact eczeem veroorzaken en kan vervuiling van MBV een Extrinsieke Allergische Alveolitis (EAA), een ernstige longaandoening, veroorzaken. Deze gezondheidsrisico’s zijn niet nieuw.

In deze workshop gaan wij in op bovengenoemde aandoeningen. Hoe zijn deze te herkennen ? Welke oorzaken zijn er en hoe kunnen deze worden uitgezocht ? En het allerbelangrijkst: hoe kunnen deze worden voorkomen?

Wie vervult welke rol om tot goede arbeidsomstandigheden te komen: werknemer/patiënt, leidinggevende, preventiemedewerker, arbeidshygiënist, bedrijfsarts, medisch specialist.

De inhoud van het handboek “Goede praktijken voor het gezond en kosten efficiënt werken met metaalbewerkingsvloeistoffen” zal worden toegelicht. Door het werken volgens deze richtlijnen kunnen gezondheidsklachten worden voorkomen.

Niveau: makkelijk.


14 - ZZS & afval: 3 stappen vooruit

Steven Lemain - Royal HaskoningDHV

ZZS beleid is gericht op een veilige en gezonde leefomgeving. Informatie over de samenstelling van afval is cruciaal voor de juiste verdere verwerking ervan. Over aanwezigheid van ZZS in afval is nog relatief weinig bekend, daarom is het wenselijk de samenstelling van afval – met in het bijzonder aanwezige ZZS - in meer detail bij de bron boven tafel te krijgen. Dit draagt bij aan circulaire ambities.

Wat gaat er veranderen? De SCIP Database, het ‘Besluit melden’ en de vastlegging in de vergunning van de ‘ontdoener’ zijn drie aanstaande maatregelen die bedrijven gaan verplichten detailinformatie te delen over ZZS in hun afval, om zo transparantie en adequate afvalverwerking te bevorderen. In de workshop wordt ingegaan op deze drie maatregelen en wat deze specifiek voor productiebedrijven en be-/verwerkers betekenen.

Makkelijk tot gemiddeld. Enige kennis van de wet- en regelgeving met betrekking tot afval (LAP3 en of Kaderrichtlijn Afval) is wenselijk. Aanwezigen worden attent gemaakt op aanpassingen die specifiek met ZZS samenhangen.


15 - Hormoonverstorende stoffen - Hoe herken je ze? Welke informatie is vereist volgens de nieuwe regels voor Veiligheidsinformatiebladen?

John van Wegen (Managing Director) - INFO CARE BV

De nieuwe regels voor Veiligheidsinformatiebladen treden op 31 december 2022 in werking. Op deze datum moeten alle Vib's aan die nieuwe regels voldoen. Vereist wordt dat waar je te maken hebt met hormoonverstorende of endocriene stoffen, in Rubriek 2, 3, 11 en 12 van het Vib informatie over die stoffen gegeven wordt.

Welke stoffen betreft het en wat voor informatie is daar precies vereist? Het zal voor velen nog een raadsel zijn. In deze workshop proberen we op praktische wijze handvatten aan te bieden voor de omgang met dit soort stoffen. 

Onder het motto doe maar gewoon het is m’n hormoon willen we zaken aan de orde laten komen zoals:  kenmerkende structuren, blootstellingen, concentratieberekeningen en praktische tips over de vereisten op het Vib.

Niveau: gemiddeld, basiskennis over Veiligheidsinformatiebladen gewenst.


16 - Omgaan met blootstelling aan diesel motor emissies (DME) op de werkvloer

Elodie Oosterhof & Minet Ooms - Inspectie SZW

Blootstelling aan dieselmotoremissie (DME) leidt tot veel werk gerelateerde ziektelast in de samenleving. DME staat sinds 2006 op de SZW-lijst van kankerverwekkende stoffen. Sindsdien moeten werkgevers streven naar een zo laag mogelijke blootstelling van hun medewerkers aan DME.

Sinds 1 juli 2020 is voor dieselmotoremissie daarnaast een wettelijke grenswaarde van kracht van 10 µg/m3. Wat betekent dit voor u als werkgever en hoe gaat Inspectie SZW hier in de praktijk mee om?

Wat kunt u verwachten als er een arbo-inspecteur van de Inspectie SZW bij u komt inspecteren op blootstelling aan dieselmotoremissie? Met wie praat de inspecteur? Welke zaken moet u kunnen laten zien? En wat als u het niet in orde heeft? Wat zijn dan de gevolgen? 

In deze workshop zullen projectleider Elodie Oosterhof samen met inspecteur Minet Ooms met u in gesprek gaan. Zodat u een indruk krijgt wat zo’n inspectie nu precies inhoudt en wat van u wordt verwacht op het gebied van blootstelling aan DME.

Niveau: makkelijk.


17 - ZZS voor beginners – Wat betekent het voor u?

Lise de Boer, Frank de Jong & Thijs de Kort - RIVM, REACH en CLP Helpdesk

Binnen Europa is er regelgeving op chemische stoffen, o.a. vanuit de REACH-, de CLP- en Biociden-verordening. Maar ook op nationaal niveau is er regelgeving die het verantwoord omgaan met stoffen voor mens en milieu in Nederland moet regelen. Eén onderdeel daarvan is de wetgeving rondom Zeer Zorgwekkende Stoffen (ZZS). Waarom worden lozingen en uitstoot van ZZS aangepakt? Wat is de samenhang met de EU wetgeving? Wat betekent dat voor u en bij wie kunt u met uw vragen terecht?

Vanuit het RIVM proberen wij u hier door het ZZS-landschap te leiden en kunt u vragen stellen aan de experts die dagelijks bezig zijn met ZZS.

Niveau: Makkelijk, introductie in ZZS met ruimte voor vragen en discussie


18 - Programma Preventie Beroepsziekten Ministerie SZW: highlights 2018-2020 en vooruitblik 2021

Rokus Renirie - Ministerie SZW

In 2018 is het ministerie SZW gestart met het Programma Preventie Beroepsziekten, met als deelcampagne “Werken met Gezond Verstand = Veilig Werken met [Gevaarlijke] Stoffen”. Hiermee wil SZW breed aandacht genereren voor de nog steeds ernstige beroepsziekten cijfers als gevolg van het werken met gevaarlijke stoffen. Op grond van een uitgangsrapport van TNO zijn prioritaire stoffen en daarmee samenhangende sectoren geïdentificeerd die extra aandacht krijgen en een terugkerende mantra in de campagne is de arbeidshygiënische STOP strategie.

De workshop geeft een overzicht van bijeenkomsten, opdrachten en subsidieprojecten (metingen, maatregelen, knelpunten) en een aantal blijvende producten van de campagne tot nu toe. In het oog springende bijeenkomsten waren een Innovatiefestival, een Chroom-6 bijeenkomst en een Collegetour. Ook krijgt u een vooruitblik voor de plannen van 2021, waaronder extra aandacht voor allergenen en een project waar beschikbare informatie uit REACH beter ontsloten wordt voor kleine MKB bedrijven. Partners in de campagne zijn o.a. brancheverenigingen en MKB-NL.


19 - Brexit en de gevolgen voor CLP, ViB, PCN & REACH

de ViB fabriek

Hoewel de exacte consequenties van BREXIT nog niet goed bepaald kunnen worden zolang de echte spelregels nog niet bekend zijn, zullen we in deze workshop wel al een aantal gevolgen bespreken die spelen op het gebied van ViB, Classificatie, PCN & REACH. 

We maken samen met jullie in deze workshop een aantal gedachtegangen die “hoogst waarschijnlijk” werkelijkheid zullen worden na de BREXIT. We bespreken ogenschijnlijk onbeduidende veranderingen die in de praktijk grote gevolgen kunnen hebben. En dat al direct vanaf 01-01-2021. Op het gebied van REACH proberen we een overzicht te geven van de mogelijk scenario’s waar importeurs/exporteurs rekening mee moeten houden.

Niveau: makkelijk.